آهن یک ریزمغذی ضروری برای رشد گیاه است.
این عنصر نقش کلیدی ایفا میکند زیرا در سنتز کلروفیل و سایر فرآیندهای آنزیمی و متابولیکی دخیل است که بدون آن گیاهان نمیتوانند چرخه زندگی خود را انجام دهند.
کمبود آهن با کلروز برگ (کم رنگ شدن ) بروز میکند که ناشی از کمبود آهن در خاک نیست، بلکه به دلیل کمبود آهن قابل جذب توسط گیاه است. برای مقابله با این مشکل شما نیازمند استفاده از کلاتهای آهن با کیفیت بالا، بسیار محلول و پایدار هستید ، همچنین استفاده اضافی از سایر محلولهایی که رشد ریشه را تحریک میکنند و برای بهبود جذب ریزمغذیهای کلیدی توصیه میشود.
آهن در گیاهان وظیفه اصلی تولید کلروفیل را بر عهده دارد. کمبود آهن باعث زرد شدن برگهای جوان میشود زیرا گیاه قادر به تولید کلروفیل نیست. اگر کلروز آهن شدیدتر شود، این از دست دادن رنگ میتواند برگهای بالغ را نیز تحت تأثیر قرار دهد. با گذشت زمان، ممکن است منجر به نکروز برگ، خشک شدن و ریزش برگها شود که به نوبه خود در نهایت بر تولید نیز تأثیر میگذارد.
همانطور که قبلاً ذکر شد، کلروز آهن ناشی از کمبود آهن در خاک نیست، بلکه به این دلیل است که آهن به شکلی است که گیاه نمیتواند آن را جذب کند. آهن یکی از فراوانترین عناصر روی کره زمین است. این عنصر در بیشتر خاکها وجود دارد، اما به شکل نامحلول و “قفل شده” که ریشه گیاهان قادر به جذب آن نیستند.
گیاهان قادر به جذب آهن در خاکهایی با غلظت بالای کربناتها و بیکربناتها نیستند که حلالیت و تحرک آن را کاهش میدهند.
مقدار pH خاک، میزان دسترسی آهن و بقیه ریزمغذیها را برای گیاهان تعیین میکند. با افزایش قلیائیت خاک، میزان آهن قابل جذب کاهش مییابد، بنابراین هرچه خاک اسیدیتر باشد، میزان آهن موجود برای گیاهان بیشتر خواهد بود.
تغییر pH خاک دشوار است، بنابراین در عمل باید از کلاتهای آهن استفاده شود. در این راستا، لازم به ذکر است که نمیتوان از هر نوع کودی بر پایه نمکهای آهن استفاده کرد، زیرا به سرعت رسوب میکند و فقط وجود آهن فراوان موجود در خاک را افزایش میدهد، اما نه به شکل محلول.

کلات آهن یک مکمل غذایی حیاتی برای گیاهان آکواریومی، به ویژه در مخازنی با pH بالاتر یا آب سخت است.
از رسوب آهن در آب و از دسترس خارج شدن گیاهان جلوگیری میکند. همچنین تضمین میکند که گیاهان میتوانند آهن را که برای سنتز کلروفیل حیاتی است ، به طور مؤثر جذب کنند و از علائم کمبود آهن مانند کلروز (زرد شدن) برگها جلوگیری شود.
کلات آهن چیست؟
کلات سازی:
کلاتها مانند “چنگالها” عمل میکنند (کلمه “کلات” از کلمه یونانی به معنای پنجه گرفته شده است) که از اتمهای کربن و هیدروژن ساخته شدهاند و به یونهای آهن متصل میشوند و آنها را حتی در شرایط قلیایی، محلول و در دسترس گیاهان نگه میدارند.
چرا مورد نیاز است؟
در بسیاری از آکواریومها، به ویژه آکواریومهایی که آب سخت دارند، آهن میتواند نامحلول (رسوب) شود و برای گیاهان غیرقابل دسترس گردد.
کلات شده در مقابل غیر کلات شده:
آهن کلات شده نسبت به اشکال غیر کلات شده مانند سولفات آهن ترجیح داده میشود زیرا حتی در سطوح pH بالاتر، برای مدت طولانیتری محلول و در دسترس گیاهان باقی میماند.
مزایای کلات آهن برای گیاهان آکواریومی:
از کمبود آهن جلوگیری میکند:
آهن کلات شده منبع آهن در دسترس برای گیاهان را تضمین میکند و از کلروز، توقف رشد و سایر علائم کمبود جلوگیری میکند.
پشتیبانی از فتوسنتز:
آهن برای تولید کلروفیل ضروری است، که برای فتوسنتز حیاتی است، فرآیندی که گیاهان انرژی نور را به انرژی شیمیایی تبدیل میکنند.
رشد سالم را تقویت میکند:
سطح کافی آهن به سلامت کلی گیاه کمک میکند و منجر به رنگهای سبز پر جنب و جوش، رشد قوی و ایجاد برگها و ساقههای قوی میشود.
انواع کلاتها:
EDTA
(اتیلن دی آمین تترا استیک اسید):
طبق گفته منابع در سطوح pH پایینتر (زیر ۶.۵) مؤثر است و آن را برای مخازن بافر شده با CO2 و اسید مناسب میکند .
DTPA
(دی اتیلن تری آمین پنتا استیک اسید):
به گفته منابع ، این ماده در سطوح pH بالاتر (تا حدود ۷.۵) پایدارتر است و آن را برای آب سخت و مخازن تزریق CO2 با بسترهای بافر ایدهآل میکند.
EDDHA :
یک کلات بسیار قوی، حتی در شرایط pH بالا نیز مؤثر است.
نظارت بر سلامت گیاهان:
گیاهان خود را از نظر علائم کمبود آهن (کلروز، توقف رشد) زیر نظر داشته باشید و دوز را بر اساس آن تنظیم کنید.
پارامترهای آب مخزن را در نظر بگیرید:
کلات مناسب را بر اساس pH و سختی آب آکواریوم خود انتخاب کنید.
عدم جذب مناسب آهن توسط گیاهان .میتواند علائمی مانند تصاویر را ایجاد کند.


این جدول حلالیت آهن کلاته شده را بر اساس pH و زمان تجزیه شدن نشان میدهد:

در قسمت بالا تأثیر pH:
با افزایش pH، حلالیت آهن کلاته شده کاهش مییابد، به ویژه در pHهای بالاتر (مانند 7.25 و 7.85) که حلالیت به طور قابل توجهی کمتر است.
تأثیر زمان تجزیه شدن:
با افزایش زمان تجزیه ، حلالیت آهن کلاته شده در بیشتر موارد کاهش مییابد.
تفاوت بین کلاتها:
Fe-DTPA و Fe-EDDHA (خالص)
در pHهای بالاتر حلالیت بهتری نسبت
به Fe-EDTA و Fe-HEEDTA نشان میدهند.
تأثیر خلوص:
Fe-EDDHA ناخالص حلالیت بسیار کمتری نسبت به Fe-EDDHA خالص دارد.
طبق نمودار
کلات آهن EDTA در مدت یک ساعت و در بالاترین ph حدود ۵۰ درصد از دسترس خارج میشود.
همین نمودار نشان از قدرت و کارایی بهتر کلات آهن DTPA در مخازن گیاهی با آب سخت است .
جایی که قلیاییت بالا باعث رسوب آهن و جایگزین شدن کلسیم به جای آهن در کلات میشود .

تزریق آهن در آکواریم . روز یا شب
کود آهن در آکواریوم های گیاهی به بهترین وجه در طول چرخه نوری استفاده می شود.
در حالت ایدهآل، وقتی چراغها روشن هستند. دلیل این است که گیاهان در درجه اول آهن را هنگام فتوسنتز فعال جذب میکنند.
جذب گیاه:
گیاهان آهن را که یک ریزمغذی ضروری است از طریق برگها و ریشههای خود جذب میکنند. فرآیند فتوسنتز که توسط نور هدایت میشود، برای جذب این ماده مغذی بسیار مهم است.
دوز روزانه:
برای نتایج بهینه، اغلب توصیه میشود کود آهن روزانه مصرف شود، به خصوص در تانکهای پر از گیاه با نورپردازی قوی و تزریق CO2.
چرخه نور:
از آنجایی که گیاهان در طول فتوسنتز از آهن استفاده میکنند، اضافه کردن کود در حالی که چراغهای آکواریوم روشن هستند، تضمین میکند که آهن در مواقع نیاز گیاهان به راحتی در دسترس باشد.
پیشگیری از جلبک:
دوز مناسب و مداوم آهن، همراه با سایر مواد مغذی، میتواند به رشد گیاهان و رقابت با جلبکها کمک کند و رشد جلبکها را به حداقل برساند.
نظارت:
آزمایش منظم آب برای بررسی سطح آهن و نظارت بر سلامت گیاهان برای علائم کمبود (برگهای رنگپریده یا زرد) یا بیشبود (رشد جلبک) توصیه میشود.
رسوب آهن و نامحلول شدن آن می تواند جلبک ریش سیاه را فعال کند.